Even orienteren Vaticaanstad

Bezoek de kleinste onafhankelijke staat ter wereld met de Sint Pieter en het Vaticaanse Museum. Leer meer over de lange geschiedenis van het Vaticaan.

Het Vaticaan, de kleinste onafhankelijke staat ter wereld, biedt bij een bezoek aan Rome twee hoogtepunten: de immense Basilica di San Pietro, of St.-Pieter, en de gigantische Musei Vaticani, of Vaticaanse musea, met een van de grootste en belangrijkste collecties schilderijen, beeldhouwwerken en andere kunstwerken die door de eeuwen heen door pausen werden verzameld.

Het Vaticaan kent een lange geschiedenis. Ooit was het heuvelachtige gebied van Rome ten westen van de Tiber een executieplaats, en later bevonden zich hier keizerlijke tuinen en een circus, of renbaan, in de 1e eeuw gebouwd voor de keizers Caligula en Nero. In de 4e eeuw werd er een basilica in dit gebied gebouwd – de eerste St.-Pieter – op of vlak bij de graftombe van St.-Petrus, die ergens tussen 64 en 67 in dit gebied werd gekruisigd. Rond de 10e eeuw waren aanvallen van de Lombarden en Saracenen aanleiding om een deel van het gebied af te schermen door een verdedigingswal, en later het Castel Sant’Angelo – voorheen het mausoleum van keizer Hadrianus – als een pauselijk fort te gebruiken.

Na de plundering van Rome in 1527 verloor het gebied zijn strategisch belang, en de pausen verhuisden hun paleis en bureaus naar Laterano (San Giovanni in Laterano) en vervolgens naar de Quirinale (nu regeringsgebouwen). Tegen de 19e eeuw vielen grote delen van Midden-Italië, waaronder Rome, al meer dan 1000 jaar onder het gezag van het pausdom. Veel van het gebied, dat bekendstond als de Pauselijke Staten, was in de 8e eeuw aan de pausen geschonken door de Frankische koning Pepijn de Korte en zijn zoon Karel de Grote. Na de eenwording van Italië in 1870 verloor het Vaticaan al zijn territoria en verkeerde in een onzekere situatie tot het Verdrag van Lateranen in 1929 met Mussolini getekend werd, waarin de relaties tussen de staat en het pausdom werden vastgelegd, en de paus soevereiniteit over de Vaticaanse Staat kreeg.

Tegenwoordig heeft het gebied zijn eigen winkels, banken, krant, helikopterplatform en radiostation. De meeste gebouwen zijn niet voor publiek toegankelijk, met als uitzonderingen de St.-Pieter, de Vaticaanse musea en – na boeken – delen van de Vaticaanse Tuinen. Er is geen paspoort nodig om deze te betreden, en er bestaan geen grenzen tussen het Vaticaan en de rest van Rome. Het kost een paar uur om de St.-Pieter te bezichtigen, hoewel het verleidelijk is om langer op de koepel te blijven.

Het is een aanrader om voor of na het verkennen van de St.-Pieter een uurtje rond te dwalen in de Castel Sant’Angelo – tegenwoordig buiten het Vaticaan gelegen –, een mooi Romeins gebouw, later overdekt met versterkingen en appartementen.

De hoogtepunten van de Vaticaanse musea – met name de Sixtijnse Kapel, Zalen van Rafaël en Museo Pio-Clementino – zijn in een halve dag te bezichtigen, maar de bezoeker die door de musea gefascineerd is of interesse heeft kan makkelijk meerdere dagen in het complex doorbrengen, bestaande uit 12 musea met Egyptische, Etruskische, Griekse, Romeinse, middeleeuwse en renaissancistische schatten. Ook zijn er talloze prachtig gedecoreerde salons en gangen, en een Pinacoteca, of kunstgalerij, vol meesterwerken van Rafaël, Leonardo da Vinci en anderen.